VEHABIJJE

“Vehabijje su posebno protiv svih bida’ta – novotarija u islamu. Njigov osnivač je Muhammed Ibn Abdul-Vehab(1703-1787).”

 

 

 

 

Vehabijsko ućenje može se u osnovi posmatrati na dvostruk naćin: na vertikalnoj i horizontalboj ravni. Vertikalnu ravan predstavlja izvor i sadržaj Abdulvehabovog učenja. To je:

  1. Svi predmeti i bića obožavanja su lažni, a svi oni koji takvo obožavanje provode zaslužuju smrt.
  2. Postupak brojnih masa ljudi kohi nastoje zadobiti Allahovu naklonost posjećivanjem grobova svetih osoba sliči onome što Kur’an spominje kao šork – višebožstvo.
  3. Širk – mnogoboštvo je unosila u obrede svete osobe, ljude i druga bića.
  4. Širk – mnogoboštvo je tražiti posredovanje od nekog drugog osim od Allaha.
  5. Širk – mnogoboštvo je zavjetovati se nekom drugom biću osim Allahu.
  6. U nevjerovanje – kufr spada poučavati znanje o vjeri koje nije zasnovano na Kur’anu, Sunnetu ili nužnom uplitanju razuma.
  7. U nevjerovanje – kufr spada tumačenje Kur’ana pitem te’vila. Ovaj stav on zasniva u sljedećim Ibn Hanbelovim formulacijama: prisustvo javnoj molitvi je obavezno, pušenje duhana je zabranjeno i kažnjava se bičevanjem, zekijat se obavezno daje i na tajne dobiti, kao što su one od trgovine. Samo izjavljivanje islamskog vjerovanja nije dovoljno da čovjeka učini vjernikom, te treba istraživati i njegov karakter. Na to se nadodaje zabrana upotrebe tespiha i nabrajanja Božijih imena. Vehabijje su posebno protiv svih bida’ta – novotarija u islamu. Njigov osnivač je Muhammed Ibn Abdul-Vehab(1703-1787). On poriče iz plemena Benu-Sinan, grane lemim. Rođen je u Ujani a škole uči u Medini. Putuje u Isfahan i studira Aristotela, Suhraverdija i sufijsko učenje. Svoju doktrinu izlaže u djelu Kitabut-Tevhid. Njegove pristalice nazivaju se Muvehhidi i Tarikati Muhameddijja. Svoje učenje počinje širiti u selu Derijji, gdje sklapa savez sa lokalnim šejhom Suadom koji prihvata njegova gledišta. Odatle se, preko Rijada i Nedžda, vehabijsko učenje, uz pomoć vojske, širi do Mekke, Medine i cijelog Hidžaza. Slijedi zauzimanje i El-Hasse. Tako se vehabijjska država 1811.godine prostirala od Alepa na sjeveru, do Indijskog okeana i od Perzijskog zaljeva i Iraka na istoku do Crnog mora. Cijelo 19.stoljeće Turci Osmani su vodili borbe da uguše pobune vehabijja. Početkom 20.stoljeća porodica Suada će postepeno zavladati cijelom Arabijom.. Godine 1924. Ibn Suad je zauzeo Mekku, 1925. Medinu i Džidu, a 1926. pokrajinu Asir. Vehabijjsko učenje je ideološko-politička doktrina dinastije Suada. To učenje ima presudan uticaj na Arabijskom poluotoku i nekim drugim islamskim zemljama. Bez obzira na sve pozitivne i zdrave tekovine kao što su borbe protiv sujevjerja i kultova, organiziranje ljudi na razini beduina, misionara i trgovaca, kao i osnivanje fondacije za vojne svrhe, vremenom se to učenje u interpretaciji kroz riječi i tekstove površne podmitljive uleme, svelo na vjerski formalni radikalizam i ideološki redukcionizam. To učenje zloupotrebljava i konkretna vlast kao jedinu ispravnu verziju tumačenja islama. Njegovi osnivači, koji se pozivaju na izvore i knjige Imami Hanbela i Ibn Tejmijje, najmanje su za ovo krivi. Vehabijsko učenje, koje je u svojoj osnovi vjersko politički pokret, danas se svelo na ideološko-politički pokret.              A.B.

Odgovori

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Ovaj komentar pišete koristeći vaš WordPress.com račun. Odjava / Izmijeni )

Twitter picture

Ovaj komentar pišete koristeći vaš Twitter račun. Odjava / Izmijeni )

Facebook slika

Ovaj komentar pišete koristeći vaš Facebook račun. Odjava / Izmijeni )

Google+ photo

Ovaj komentar pišete koristeći vaš Google+ račun. Odjava / Izmijeni )

Spajanje na %s